Let op! Sinds 1 juli 2018 zijn Insite Security en ITsec samen verder gegaan als Qbit Cyber Security .

Crisis? Een oefening van Veiligheidsregio Groningen en het RBT

Eind vorig jaar organiseerde Veiligheidsregio Groningen een oefening van het Regionaal Beleidsteam (RBT). Het scenario voor de oefening werd bedacht door Insite Security. Het RBT komt bij (dreigende) rampen en crises die gevolgen (kunnen) hebben voor meerdere gemeenten in de regio bij elkaar om bestuurlijk leiding te geven aan de crisisorganisatie.

Bron: Volkskrant

In het RBT zitten onder anderen de verschillende burgemeesters van de veiligheidsregio, de dijkgraaf, de algemeen commandant van de brandweer en van de politie, de directeur van de geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) en de Officier van Justitie.

Scenario

Het is vrijdag 4 mei 2017. Het is al een paar dagen prachtig zomers weer met temperaturen rond de 25 graden. De komende dagen wordt het nog warmer. Tegen halfvijf in de middag zijn grote delen van Delfzijl en Eemsmond zonder stroom komen te zitten. Het net is in onbalans gebracht door een hackers-actie op particuliere zonnepanelen. Mogelijk uit Rusland. Grote delen van Delfzijl en Eemsmond zijn afgeschakeld van het stroomnet. Ruim 16.000 huishoudens zitten zonder stroom en het is niet duidelijk hoe lang de stroomuitval gaat duren.

Gevolgen van de stroomuitval:

  • In het chemiepark zijn de noodstroomvoorzieningen opgestart.
  • De Eemshaven is overgeschakeld op noodstroom.
  • Er is geen treinverkeer mogelijk.
  • Het Ziekenhuis is over gegaan op noodstroom.
  • Het telefoonnetwerk werkt moeizaam.
  • Het elektronisch verkeer ligt stil.
  • Er zijn verkeersproblemen door bruggen die niet dichtgaan.
  • Het scheepvaartverkeer Eemskanaal loopt vast door bruggen die niet opengaan.

De oefening werd ingeleid door Inge Philips van Deloitte. Inge was in het verleden plaatsvervangend hoofd van de Landelijke Recherche. In die functie was zij onder meer verantwoordelijk voor het Team High Tech Crime en de invoering van de nieuwe Wet Computercriminaliteit. Uit de inleiding van Inge kwam naar voren dat incidenten en digitale rampen een steeds grotere bedreiging vormen. En niet te voorkomen zijn. Het gaat er vooral om dat we onze weerbaarheid vergroten. Het door Insite Security geschetste scenario is zeker niet ondenkbaar. (Zie het artikel in de Volkskrant).

Na de inleiding was het RBT aan de beurt. Onder begeleiding van Herman van Hijum van het Instituut voor Fysieke Veiligheid ‘oefent’ het RBT met het scenario van Insite Security. Dit doet Herman als rasechte Amsterdammer met GOGME. Hij laat het RBT kijken naar Gebeurtenis, Oorzaak, Gevolg, Maatregel en Effect. Opvallend is dat de leden van het RBT vooral moeite hebben met het bepalen van het bevoegd gezag. In een crisis- of rampsituatie wordt de normale bevoegdheid of hiërarchie doorbroken. Zo kan de burgemeester het ‘opperbevel’ krijgen over de ambulancedienst bij en crisis op lokaal niveau. Bij een crisis op bovenlokaal niveau, dit kan ook een crisis binnen een gemeente zijn, neemt de voorzitter van de veiligheidsregio dit gezag over.

Crisiscommunicatie

Ook blijkt het scenario best complex en zijn er tegengestelde belangen. Wat doen bijvoorbeeld functionele ketenpartners, zoals de netbeheerders of telecombedrijven bij een stroomuitval die ook leidt of kan leiden tot een milieuramp? Hebben zijn dezelfde prioriteiten als de crisisorganisatie? De burgemeester of voorzitter van de veiligheidsregio kan functionele ketenpartners “dwingend” sturen. In de praktijk is dit niet altijd even makkelijk, stelt een burgemeester. In bepaalde situaties speelt ook de Commissaris van de Koningin als rijksheer een rol. Of zijn er landelijke afspraken of regelingen. Duidelijk wordt dat, alhoewel er veel formeel is geregeld, het RBT hiervan niet altijd even goed op de hoogte is. En dat de verschillende afspraken niet goed op elkaar aansluiten of tegenstrijdig zijn.

Best schokkend als je bedenkt dat een kwaadwillende daadwerkelijk met één druk op de knop een digitale ramp kan veroorzaken.

Conclusie: Mocht zich een ramp voordoen dan is het belangrijk dat lokale overheden snel en daadkrachtig acteren en met de juiste, ook private partijen schakelen. Hierbij is communicatie cruciaal.

Contactformulier

 

Meer artikelen

Bekijk al het nieuws